Forsíđa
Ferđaţjónusta
Horfin býli
Kveđskapur
Kaldalóns
Steinn Steinarr
Rafvćđing
Spánverjavígin
Skólahald
Drangajökull
Undir Snjáfjöllum
Um Snjáfjallasetur
English

21. Stađur í Grunnavík

Stađur í Grunnavík er kirkjujörđ frá gamalli tíđ og er kirkjan helguđ Maríu mey. Hafa sjómenn í gegnum tíđina heitiđ á Maríuhorn, ţar sem getur veriđ sviptivindasamt og hafa áheitin gengiđ til Maríukirkju í Grunnavík. Í Ţjóđminjasafninu er varđveitt Maríulíkneski frá Grunnavík sem taliđ er vera frá 15. öld. Í Vilkinsmáldaga stendur ađ kirkjan í Grunnavík eigi eitt lambseldi á hverjum bć en tvö ţar sem tvíbýlt er. Skuli menn taka lömb stađarins heim til sín á vetrum en skila ţeim stađnum á sumri. Ţessi kvöđ hélst lengi og sér hennar stađ í vísitasíum Brynjólfs biskups Sveinssoanr 1643 og Jóns biskups Vídalíns áriđ 1700. Segir í Eyrarannál Magnúsar sýslumanns Magnússonar ađ Jón biskup Vídalín hafi "afskikkađ Maríulömb, er Grunnavíkurkirkja hafđi hjá hverjum búandi manni í allri sókninni."

Á Stađ voru 24 til heimilis áriđ 1703 og 13 áriđ 1801. Í Jarđabókinni eru tilgreind tvö eyđiból í landi Stađa, Miđhús og Skálatún. Í upphafi 18. aldar voru ţar ađeins tóftarústir og túngarđar og hafđi sýnilega ekki veriđ byggđ ţar í manna minnum. Stađ hafa setiđ margir mćtir klerkar eins og Pantaleon Ólafsson á 16. öld, sem Pontagil og Pontapartur, örnefni í landi Stađar, heita eftir. Kjartan Kjartansson tók viđ sem prestur af Pétri Maack sem fórst međ bát á leiđ frá Ísafirđi haustiđ 1892. Kjartan reisti íbúđarhúsiđ í Sćtúni og var talinn fyrirmynd ađ Jóni Prímusi í Kristnihaldi Halldórs Laxness. Jónmundur Halldórsson tók svo viđ af Kjartani áriđ 1918 og var prestur á Stađ til 1954 er hann lét af embćtti fyrir aldurs sakir, síđastur klerka í Grunnavík. Séra Jónmundur lét sér ekki allt fyrir brjósti brenna. Hann skrifađi dagbók sem lýsir kannski hvađ best lífi hans og starfi í Grunnavík sem var enginn dans á rósum. Brot úr dagbókinni dag einn haustiđ 1930:

4. október. Forađsveđur um nóttina og morguninn. Stytti upp úr hádegi. Bundum 20 hesta á Nesjum. Hjó og saltađi 6 hrútsskrokka. Smíđađi flór fyrir Marías á Faxastöđum. Setti járnrör og maskínu í kjallarann. Smíđađi tvo hlemma. Fór tvćr ferđir í Sćtún. ... Hríđarveđur (í ađsigi) á Austurlandi. ... Vagn í Furufirđi fór vestur ađ sćkja fjárbát, svo tilgangslaust er ađ fara norđur á morgun. Ţarf ađ hjálpa Valda gamla.

Séra Jónmundur jarđsöng ţá menn sem fórust viđ leit ađ Sumarliđa pósti Brandssyni er hvarf fram af hengibrún viđ Vébjarnarnúp rétt fyrir jólin 1920. Sumarliđi hafđi haldiđ frá Stađ í Grunnavík á Snćfjallaheiđi í tvísýnu veđri. Á međan séra Jónmundur jarđsöng mennina brunnu hús hans. Eftir eldsvođann var bćjarstćđiđ flutt og ný hús reist á Stađ 1921-22. Stađarheiđi liggur undir hlíđum Seljafjalls um svokallađar Tíđagötur yfir á Höfđaströnd. Önnur leiđ er norđur yfir Kollsárheiđi ţar sem komiđ er ađ bćnum Kollsá.


Til baka


Sendiđ póst